* ΔΕΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΛΟΣΥΝΗΣ

ΔΕΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΛΟΣΥΝΗΣ !

Ἑρμηνεία: Anna Martha Sá
Δραματουργία, σκηνοθεσία: Κωνσταντῖνος Θεμελῆς.

Στά πρόσφατα χρόνια “ὑφαίνω” ἓναν ἱστό παραστάσεων-ἀφηγήσεων μέ γενικόν τίτλο “Confabulatores Nocturni” / “Νυχτερινοί Ἀφηγητές”, πού εἶναι -ἀνάμεσα σέ ἂλλα πράγματα-, καί μελέτες τοῦ ἠθοποιοῦ ὡς Ἀφηγητή.

Αὐτή εἶναι μία ἀπό τίς παραστάσεις τοῦ “ἱστοῦ” – μιά μελέτη πάνω στόν μπρεχτικό ἠθοποιό-ἀφηγητή.
Βασίζεται σ’ ἒνα δοκίμιο τῆς πολιτικῆς φιλοσόφου Hannah Arendt γιά τή ζωή καί τό ἒργο τοῦ Μπέρτολτ Μπρέχτ.

Ἒπειτα ἀπό χρόνια παραστάσεων ἀπό ἐμένα ἀποφάσισα νά δώσω τήν παράσταση σέ μιάν ἠθοποιό – τή Βραζιλιάνα μέ γερμανική καταγωγή Anna Martha Sá. Θά τήν σκηνοθετήσω, λοιπόν, πάνω στήν ἲδια δραματουργία, στήν πρωτεύουσα Κουριτίμπα, τῆς πολιτείας Παρανά, στή Βραζιλία.

ANNA MARTHA SÀ

 

Ἡ παράσταση ἑστιάζει σέ δύο θέματα: Στίς ἐσωτερικές σ υ γ κ ρ ο ύ σ ε ι ς μπροστά στίς ὁποῖες θά βρεθεῖ ἓνας ἂνθρωπος πού ὡθεῖται -ἀπό συμπάθεια ἢ συμπόνια-, νά πράξει τό Καλό – συγκρούσεις πού ὁ Μπρέχτ ἐξερεύνησε σέ ὃλη τή δημιουργική καλλιτεχνική ζωή του -πρῶτον καί δεύτερον, στίς ὓβρεις τίς πολιτικῆς του στάσης καί τή νέμεση πού τον πρόφτασε στήν “ὡριμότητά” του.

Ἡ συμπόνια ἦταν, ἀναμφίβολα, τό πιό θεμελειῶδες καί ἂγριο πάθος του -γι’ αὐτό καί προσπαθοῦσε ἰδιαίτερα νά τό κρύψει, χωρίς νά καταφέρει νά τό κρύψει.
Λάμπει μέσα σέ ὃλα τά θεατρικά κείμενα πού ἒγραψε.

Ἀλλά ἀνακάλυψε γρήγορα ὃτι ὁ πειρασμός τῆς Καλοσύνης, στόν ὁποῖο ὡθεῖ ἡ συμπόνια, εἶναι δεινός, ἀμφισημαίνων: ἀκαταμάχητος στή σαγήνη του, ἀλλά ὓποπτος καί ἐπικίνδυνος στίς συνέπειές του
Ποιός μπορεῖ νά προβλέψει τήν ἀκολουθία τῶν γεγονότων πού ἀπορρέουν ἀπό μιά ἀρχική πράξη καλοσύνης;
Δέν ὑπάρχουν περιστάσεις πού καθιστοῦν τήν Καλοσύνη ἀνέφικτη; Ἢ τήν ἀναιροῦν ;

Γι’ αὐτό, ὃπως γράφει σ’ ἓνα ποίημά του:

“Τί ὡφελεῖ ἡ Καλοσύνη
ὃταν οί καλοί δολοφονοῦνται ;
Ἢ δολοφονοῦνται αὐτοί πού δέχονται τήν Καλοσύνη ;
Ἀντί νά εἶστε καλοί,
προσπαθεῖστε νά δημιουργήσετε μιά κατάσταση
πού νά καθιστᾶ τήν καλοσύνη π ε ρ ι τ τ ή.”

Ἂν θέλετε νά δημιουργήσετε τήν κοινωνική κατάσταση πού καθιστᾶ τήν καλοσύνη περιττή, θά πρέπει νά π ά ψ ε τ ε νά εἶστε καλοί !
Αὐτή εἶναι ἡ σύγκρουση τήν ὁποία θά ἀντιμετωπίσετε καί αὐτήν τή σύγκρουση, δηλαδή τό δ ρ ά μ α τῶν προσώπων ἀναδείχνουν ὃλα τά θεατρικά του κείμενα:
Ἐκεῖνοι πού -σπρωγμένοι ἀπό συμπόνια- ξεκινοῦν ν’ ἀλλάξουν τόν Κόσμο, δ έ ν μποροῦν νά εἶναι καλοί !

Στήν “Ἁγία Ἰωάννα τῶν Σφαγείων”, ἡ κοπέλα που εἶναι στρατευμένη στόν Στρατό Σωτηρίας πρέπει νά μάθει τόν τρόπο “νά μ ή ν εἶναι καλή”. Πρέπει νά μάθει ὃτι τήν ἠμέρα πού θά πεθάνει, θά εἶναι καλύτερο νά ξέρει ὃτι ἀφήνει πίσω της ἓναν κ α λ ύ τ ε ρ ο κόσμο, χάρη στή δράση της πού δ έ ν ἦταν καλή, παρά ὃτι ἡ ἲδια ἦταν καλή καί ὁ κόσμος χειρότερος.

Στόν “Καυκασιανό Kύκλο μέ τήν Kιμωλία” ἡ Γκρούσα βρίσκει ἓνα μωρό ἐγκαταλελειμμένο ἒξω ἀπό τήν πόρτα τοῦ σπιτιοῦ της.
Νά τό πάρει ἢ νά μήν τό πάρει ;
Νά κάνει τό καλό ἢ νά κλείσει την πόρτα πίσω της ;
Ἀποφασίζει νά τό πάρει.
Θ’ ἀνταποκριθεῖ στίς εὐθύνες τῆς ἀπόφασής της μέχρι τέλους – ὂ χ ι ἀπό ἀγάπη, οὒτε ἀπό κάποια μητρική προδιάθεση, ἀλλά διότι οἱ μελλοντικές συνθῆκες τῆς ζωῆς της δ έ ν θά τῆς ἐπιτρέψουν νά τό ξ ε φ ο ρ τ ω θ ε ῖ.
Ἀλλά ἡ Γκρούσα εἶναι ἐρωτευμένη καί θέλει νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τό μωρό, γιά νά τρέξει κοντά στόν ἒρωτά της. Μπορεῖ νά κάνει παιδιά μαζί του. Ὃμως, ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς πράξης καλοσύνης θά φερθεῖ ἀ ν έ ν τ ι μ α σέ δύο ἂντρες – πρῶτα στόν ἒρωτά της -πού θά ἐγκαταλείψει-, κι ἒπειτα στόν χωριάτη σύζυγό της, τόν ὁποῖο θά παντρευτεῖ ἀπό καθαρό σ υ μ φ έ ρ ο ν – γιά νά μεγαλώσει τό ξένο παιδί.
Αὐτές οἱ συγκρούσεις θά τήν κάνουν νά πεῖ δυνατά: “Δεινός εἶναι ὁ πειρασμός τῆς Καλοσύνης !”

Στόν “Καλό ἂνθρωπο τοῦ Σέ-Τσουάν” ἡ βασική σύγκρουση αἲρεται μέ τή δημιουργία ἓνός διπλοῦ ρόλου: ἡ γυναίκα πού εἶναι πάρα πολύ φτωχή γιά νά μπορεῖ νά κάνει τό καλό πού θέλει, μεταμορφώνεται σέ σκληρή ἐπιχειρηματία τήν ἠμέρα, κερδίζει πολλά χρήματα -ἐξαπατώντας καί ἐκμεταλευόμενη ἂλλους-, καί τό βράδυ μοιράζει τά χρήματα αὐτά στούς φτωχούς.

Αὐτή εἶναι μιά πρακτική λύση καί ὁ Μπρεχτ ἦταν πρακτικός ἂνθρωπος.

Advertisements

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...