* ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΚΡΑΤΙΑ – 1: Ἡ Εὐρώπη ἒχει σκουληκιάσει ἀπό τήν Τοκογλυφία

ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ

Τοῦ Κωνσταντίνου Θεμελή
e-mail: conthemelis@gmail.com

Zerbas,Antonis-MiaSelidaMeTaAraiaDontiaTisMnimis-Eikona-01
ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ

Ἡ τοκογλυφοκρατία κάνει συνεχῶς πολέμους. Καί τούς κάνει βάσει προκαθορισμένου σχεδίου μέ σκοπό τή δημιουργία χρεῶν. Κάθε χρέος πού συνάπτεται ὃταν ἓνα καντάρι σίτου ἀξίζει ἓνα ὃρισμένο ποσό, ζητεῖται νά ἐξοφληθεῖ ὃταν χρειάζονται πέντε ἢ περισσότερα καντάρια γιά τό ἲδιο ποσό. Κι αὐτο συνοδεύεται μέ παχιά λόγια γιά ὑποτιμήσεις, πληθωρισμούς, ἀνατιμήσεις καί τήν ἐπαναφορά τῆς χρυσῆς βάσης. Μέ τήν ἐπαναφορά στόν κανόνα τοῦ χρυσοῦ ὁ κ. Τσῶρτσιλ ἀνάγκασε τόν Ἰνδό ἀγρότη νά πληρώσει δύο καντάρια σίτου γιά φόρους καί ἐπιτόκια τή στιγμή πού λίγο πρωτύτερα τά πλήρωνε μ’ ἓνα καντάρι μόνο…”

Ezra Pound,  Oro e Lavoro / Χρυσός καί Ἐργασία (1944)
ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ

Γιά τά ἀνθρώπινα κτήνη τῆς Ἀπληστίας, τῆς Τοκογλυφίας καί τῆς Σιμωνίας (ἒτσι ὀνομάζεται κάθε εἲδους ἐμπορική ἐκμετάλλευση “ἱερῶν” πραγμάτων ἀπό “ἱερεῖς” μέ σκοπό τόν πλουτισμό των, τήν ὁποία ἐνέπνευσε ὁ Σίμων ὁ Μάγος, πού ἢθελε νά ἀγοράσει τή… “Θεία Χάρη” ἀπό τούς μαθητές τοῦ Ἱησοῦ γιά νά τήν ἐκμεταλευτεῖ ἐμπορικά) εἶναι ἂγνωστος ὁ ὁρισμός τοῦ Πολιτισμοῦ ἀπό τήν Ἀνθρωπολογία: Πολιτισμός εἶναι κάθε τί πού διαφοροποιεῖ καί ἀντιπαραθέτει Κοινωνία ἀπό τή μία πλευρά, ζωϊκότητα καί Φύση ἀπό τήν ἂλλη.

[ Πολιτισμός εἶναι “κάθε τί πού στόν θεσμό μιᾶς κοινωνίας ὑπερβαίνει τή συνολιστική-ταυτιστική (λειτουργική-ἐργαλειακή) διάσταση καί τό ὁποῖο τά μέλη μιᾶς κοινωνίας ἐπενδύουν θετικά σάν “ἀξία”, μέ τήν εὐρύτερη ἒννοια τοῦ ὃρου”, διευκρινίζει, χρησιμοποιώντας τήν ὁρολογία του, ὁ Κορνήλιος Καστοριάδης. Παραδείγματος χάρη, τό ρουσφέτι, ἡ ρουφιανιά, ἡ κομπίνα, ἡ ἀρπαχτή, ἡ μπαμπεσιά κ.λ.π.,  εἶναι ἀξίες τῆς νεο-ἑλληνικῆς κοινωνίας, χωρίς τίς ὁποίες ἡ νεο-ἑλληνική κοινωνία δέν θά ἦταν αὐτό πού εἶναι. Συνεπῶς, ὁ Πολιτισμός δέν ταυτίζεται μέ τήν Κουλτούρα μιᾶς κοινωνίας, δηλαδή μέ τά ἒργα πού δημιουργοῦν οἱ ἂνθρωποι τῶν Τεχνῶν καί τῶν Γραμμάτων της, ὃπως νομίζει, ἀπό ἀσυγχώρητη ἂγνοια, ἡ πλειονότητα τῶν καλλιτεχνῶν, ἡ ὁποῖα ἀρέσκεται νά ναρκισσεύεται ὡς… “ἀποκλειστικός φορέας” του ! Π.χ. δέν γνωρίζω κανένα νεο-ἑλληνικό θεατρικό κείμενο πού νά ἐκφράζει τό ρουσφέτι σάν ἀξία τῆς ἑλληνικης κοινωνίας – τό ἀντίθετο ἀκριβῶς: ἐάν ἀναφέρεται σ’ αὐτό, τό ἐπικρίνει σάν κάτι πού δέν θά ἒπρεπε νά ἀποτελεῖ ἀξία της. Στό συγκεκριμένο παράδειγμα ἡ κουλτούρα δρᾶ ἐ ν α ν τ ί ο ν τοῦ πολιτισμοῦ τῆς συγκεκριμένης κοινωνίας ! ]

Ἡ Φὐση εἶναι πράγματι δαρβινική, ἀλλά Κοινωνία πρέπει νά εἶναι, κατά τό δυνατόν, ἀντί–δαρβινικήἐξ ὁρισμοῦ. Δυστυχέστατα, στήν ἐποχή μας ἀποδείχνεται ὃτι ὁ Πολιτισμός ἀπέχει εἰκοσιτέσσερεις ὣρες καί δύο γεύματα ἀπό τή Βαρβαρότητα τῆς Φύσης – λέγε με Ζούγκλα.

ἀμερικανοκρατία τῆς ἐποχῆς μας –ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τή μέχρι παρούσας ἱστορικῆς στιγμῆς ἐξέλιξη τοῦ Δυτικοῦ Κόσμου – ναί, ναί, ἐκείνου πού συντίθεται ἀπό τήν (ἀρχαία, ἐννοεῖται) ἑλληνο-ρωμαϊκή καί τήν ἰουδαιο-χριστιανική συνιστῶσα, γεγονός γιά τό ὁποῖο δέν μιλάει κανένας στήν Εὐρώπη, σάν νά πρόκειται γιά κάτι πού ἒπεσε ἀπό τόν οὐρανό στήν πρωτεύουσα τῶν ΗΠΑ (Washington, DC) ἢ φύτρωσε σάν ραδίκι στό βουνό Πέκινπα τῆς Καλιφόρνιας!–, ἡ ἀμερικανοκρατία, λοιπόν, πού λανσάρεται στόν ὑπόλοιπο κόσμο μέ τή μετονομασία “παγκοσμιοποίηση”, εἰπωμένη μέ τ’ ὂνομά της εἶναι ὁ οἰκονομικός δαρβινισμός, πού προσπαθεῖ νά ἐπιβάλλει στίς κοινωνίες ἀφ’ ἑνὁς τήν αὐτονόμηση τῆς Οἰκονομίας ἀπό αὐτές –ἰσχυριζόμενος ὃτι ὑπάρχουν “φυσικοί νόμοι” στήν Οἰκονομία, στούς ὁποίους οἱ κοινωνίες δέν πρέπει νά προβάλλουν ἐμπόδια (sic!)–, δηλαδή νά ἐπιβάλλει τήν ἀνεξαρτησία της ἀπό τόν πολιτικό ἒλεγχο τῶν κυβερνήσεών των (πρῶτο ἀξίωμα τοῦ οἰκονομικοῦ δαρβινισμοῦ) καί ἀφ’ ἑτέρου τό Homo hominis lupus / Ὁ ἂνθρωπος εἶναι ὁ λύκος τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ ἰδρυτῆ τῆς πολιτικῆς φιλοσοφίας Τόμας Χόμπς. Κηρύσσει: “Γιατί μιά κοινωνία νά βοηθήσει ἓναν πολίτη πού ὁ ἲδιος δέν μπορεῖ νά βοηθήσει  τόν ἑαυτό του;” Μέ ἂλλα λόγια: “Κυβερνήσεις, μή προστατεύετε τούς πολίτες ἀπέναντι στόν δυναμισμό τῆς Οἰκονομίας – ὁ σώζων ἑαυτόν, σωθήτω ! Εὐκαιρίες ὑπάρχουν. Ὂποιος δέν ἀντέχει, θά ὑποκύψει – ὃπως τά εἲδη στή Φύση. Τελειώνετε μέ τό “κοινωνικό κράτος”! Ἡ εὐθύνη γιά τήν κοινωνική ἀποτυχία τῶν ἀτόμων ἀνήκει στά ἂτομα, ὂχι στήν κοινωνική ὀργάνωση”  – δεύτερο ἀξίωμα τοῦ οἰκονομικοῦ δαρβινισμοῦ (καί τοῦ καπιταλιστικοῦ πνεύματος).

Ὁ οἰκονομικός δαρβινισμός εἶναι δημιουργία ἀνθρωπίνων κτηνῶν ὃπως τά ἀναφερθέντα, τά ὁποῖα ἀπαρτίζουν ἓναν  ζωολογικό κῆπο –μέ συνομοταξίες, τάξεις καί λοιπά παρόμοια: Πίθηκοι, πάπιες, γουρούνια κ.λπ.–,


Ρωτηθήκατε ποτέ γιατί τά ἀντικείμενα ὃπου συσσωρεύεται τό χρῆμα, οἱ κουμπαράδες, εἶναι ὁμοιώματα γουρουνιῶν;

γιά τά μέλη τοῦ ὁποίου ἒχει γράψει πολλά ἡ Θεολογία τῆς… Σωτηρίας τῆς… χριστιανικῆς Εὐρώπης, ἡ Λογοτεχνία, τό Δίκαιο, ἡ Φιλοσοφία της.

Ἰδού μιά σύντομη περιγραφή ἑνός κτήνους ἀπληστίας ἀπό τή λογοτεχνία τοῦ 19ου αἰῶνα – συγκεκριμένα ἀπό τό μυθιστόρημα Εὐγενία Γκραντέ τοῦ Ὁνορέ ντέ Μπαλζάκ: “Ὁ κ. Γκραντέ εἶχε κάτι ἀπό τόν τίγρη καί τόν βόα: ἢξερε νά σέρνεται μέ τήν κοιλιά, νά συσπειρώνεται, νά παρακολουθεῖ τή λεία του πολύν καιρό  κι ἒπειτα νά ὁρμάει πάνω της. Ὓστερα ἂνοιγε τό λαρύγγι τῆς σακούλας του, κατάπινε μιά μεγάλη ποσότητα τάλιρα καί ξάπλωνε ἢσυχα σάν φίδι πού χωνεύει – ἀτάραχος, ἢρεμος, μεθοδικός.”

Ἓνα παράδειγμα κτήνους σιμωνίας ἀπό τό λογοτεχνικό ἒργο τοῦ Ἀνδρέα Λασκαράτου: “… Μιά φορά Δεσπότης, ἒκαμα μάνες ὀρφανές εἰς τό Νομό μας. Ἐκούρσεψα ἐκκλησίες καί μοναστήρια, λαϊκούς καί παπάδες, ἐχθρούς καί φίλους· καλόγηροι, καλόγριες, χωριά, χῶρες… ὃλα ἐπροστιμηθήκανε, ἐληστευθήκανε, γιά νά πλουτίσουν τόν Ἐπίσκοπό τους· καί πραγματικῶς ἐπλούτισα!.. Μ’ ἀλλοίμονο! Ὃσο περισσότερο ἐπλούτενα, τόσο περισσότερο ἢθελα νά πλουταίνω. Ἒπαιρνα τόν ὀβολόν τοῦ φτωχοῦ καί τῆς χῆρας σά νά μήν εἶχα διόλου καρδιά, οὒτε αἲσθηση… Ἓνα μόνο αἰσθανόμουνα στήν ψυχή μου, τή δίψα τοῦ πλούτου! Ἡ ἀπληστία μου δέν εἶχε ὃρια· ὃλας τάς Ἀρχιερατικάς πράξεις τάς ἐπουλοῦσα· καί τό Ἀρχιεπισκοπεῖον μου εἶχε καταντήσει “Θρησκευτικόν παντοπωλεῖον”. Ἒτσι τό ἐλέγανε στόν Τόπον…”

Ὁ φιλόσοφος Ἀριστοτέλης τό εἶχε, ἢδη, ἐκφράσει τέλεια: Ἡ πενία πολλῶν ἒστιν ἐνδεής, ἡ δ’ ἀπληστία πάντων / Ἀπό τή Φτώχεια λείπουν πολλά, ἀπό τήν Ἀπληστία τά πάντα  – There will be blood ! / Θά χυθεῖ αἷμα !

Ἡ γένεση τῆς Λερναίας Ὓδρας τῶν… “τραπεζικῶν προϊόντων”

Ὁ μέγιστος ποιητής Ezra Pound (Ἒζρα Πάουντ) ἀφιέρωσε τέσσερα Ἂσματα (Cantos) –τά VIII (8) μέχρι XI (11)–, στόν βίο καί τήν πολιτεία τοῦ ἀντιπροσωπευτικοῦ τύπου τῆς Ἀναγέννησης Σιγισμούνδου Μαλατέστα (1417-1468), ἐνῶ στό βιβλίο του Guide to Kulchur / Ὁδηγός πρός τήν Κουλτούρα (1938), στό ὁποῖο συνοψίζει 2.500 χρόνια “ἰδεῶν πού πραγματώθηκαν”, ὁ Πάουντ γράφει ὃτι τό Tempio Malatestiano (ὁ ναός τοῦ Μαλατέστα)

στό Ρίμινι τῆς Ἰταλίας, εἶναι “ἲσως τό ἀποκορύφωμα ὃλων ὃσων μπόρεσε ν’ ἀφομοιώσει ἓνας ἂνθρωπος κατά τά τελευταῖα 1.000 χρόνια στή Δύση. Σημειώνεται μιά τεράστια πολιτισμική ἐπιτυχία. Σέ μιάν Εὐρώπη πού δέν εἶχε ΑΚΟΜΗ σκουληκιάσει ἀπό τήν τοκογλυφία, μένοντας ὃμως ἒξω ἀπό τό τοτινό σύστημα καί ἐχθρικός ἀπέναντι στήν κρατοῦσα κατάσταση καί δίχως, ἐν πάσει πριπτώσει, σπουδαίους ὑλικούς πόρους, ὁ Σιγισμοῦνδος πέτυχε διάνα τόν σκοπό του. Κατέγραψε μιά ὁρισμένη πνευματική διάθεση, μιά ὁρισμένη εὐαισθησία μέ ἀπόλυτη εἰλικρίνεια καί συνείδηση τοῦ πράγματος.” (Τά Ἂσματα τῆς Πίζας τοῦ Ἒζρα Πάουντ, μτφρ. Ἀντώνη Ζέρβα, ἐκδόσεις Ἲνδικτος.)

Ἡ Εύρώπη ἂρχισε νά σκουληκιάζει ἀπό τήν Τοκογλυφία, κόρη τῆς Ἀπληστίας, στή διάρκεια τοῦ 13ου αἰῶνα, πρός τό τέλος τοῦ ὂψιμου Μεσαίωνα. Ἐνῶ ἡ χριστιανική ἑκκλησία βρισκόταν στό ἀπόγειο τῆς κυριαρχίας της, πού ἂρχισε τό 1.000 μ.Χ., ἐμφανίστηκε ἡ ἀπειλή μιᾶς πληθώρας ἀπαγορευμένων οἰκονομικῶν πρακτικῶν πού δέν εἲχαν καμμία σχέση μέ τό θεμιτό κέρδος, ἀλλά συνιστοῦσαν τήν παράνομη τοκογλυφία, ἡ ὁποία, στά Λατινικά, ὁνομάζεται Usura. Αὐτή ἡ πληθώρα τῶν παρανόμων οἰκονομικῶν πρακτικῶν πού ἐμφανίστηκε ἀνάγκασε τούς ἀνθρώπους τοῦ ὂψιμου Μεσαίωνα νά μιλοῦν γιά ἓνα τέρας μέ πολλά κεφάλια –μιά Λερναία Ὓδρα–, καί νά χρησιμοποιήσουν τόν πληθυντικό τῆς λέξης: Usurae.

Σήμερα, ἐννέα αἰῶνες μετά, αὐτή ἡ Λερναία Ὓδρα ἒχει μετονομαστεῖ σέ “τραπεζικά προϊόντα” – τρόφιμα καί δηλητήρια (τοξικά). Καί τά ὂρνια τοῦ πλήθους ἀποδέχονται τή μετονομασία.

Ἀλλά “τοκογλυφία δέν εἶναι ἡ εἲσπραξη κάθε τόκου. Τοκογλυφία καί τόκος δέν εἶναι συνώνυμα, ὃπως δέν εἶναι συνώνυμα ἡ τοκογλυφία καί τό κέρδος. Τοκογλυφία εἶναι ἡ εἲσπραξη, ἀπό κάποιον δανειστή, τόκου σέ συναλλαγές πού δέν πρέπει νά προσφέρουν ἒδαφος γιά εἲσπραξη τόκου. Ἡ τοκογλυφία φυτρώνει ἐκεῖ ὃπου δέν τήν σπέρνουν: ἐκεῖ ὃπου δέν ὑπάρχει παραγωγή ἢ ὑλική μεταποίηση συγκεκριμένων ἀγαθῶν. (…) Τή διάκρισή αὐτή, δύσκολη ἀλλά ἀπαραίτητη, μεταξύ τοκογλυφίας καί τόκου κανένας δέν τήν ἒνιωσε καλύτερα ἀπό τόν Ezra Pound, τόν 20ο αἰῶνα.” (Ζακ Λε Γκόφ, Τό Πουγκί καί ἡ Ζωή, μτφρ. Νικόλαος Γκοτσινάς, ἐκδόσεις “Κέδρος”.)

Ἡ σύφιλη τοῦ Κράτους
Ezra Pound, Addendum to canto C (100) / Συμπλήρωμα στό Ἂσμα C
Μετάφραση, σημειώσεις: Κωνσταντῖνος Θεμελῆς

Ἡ Τοκογλυφία εἶναι τό Κακό, ὁ neschek*
τό ἑρπετό
neschek πού τ’ ὂνομά του εἶναι γνωστό,
τό μίασμα,
πέρα ἀπό τή φυλή καί ἐνάντια στή φυλή τό μίασμα
Τόκος hic mali medium est**
Ἐδῶ βρίσκεται ὁ πυρῆνας τοῦ κακοῦ, ἡ φλεγόμενη κόλαση χωρίς ἀνάπαυλα,
‘O καρκίνος πού διαφθείρει ὃλα τά πράγματα, τό σκουλήκι Fafnir*** ,
ἡ σύφιλη του Κράτους, όλων των Βασιλείων,
ἡ κρεατοελιά τοῦ κοινοῦ καλοῦ
ὁ κατασκευαστής τοῦ “ὃταν”, ὁ διαφθορέας ὃλων τῶν πραγμάτων.
Σκοτάδι τό μίασμα.
Δίδυμο κακό τοῦ φθόνου,
Φίδι μέ ἑφτά κεφάλια, Λερναία Ύδρα, πού μπαίνει σέ ὃλα τά πράγματα,
Περνάει τίς πόρτες τῶν ναῶν, μιαίνει τό Ἂλσος τῆς Πάφου
neschek, τό κακό πού σέρνεται,
γλοιῶδες, διαφθορέας ὃλων τῶν πραγμάτων,
ὁ δηλητηριαστής τῆς πηγῆς
ὃλων τῶν πηγῶν, neschek
Τό ἐρπετό, τό κακό ἐνάντια στήν ανάπτυξη τῆς Φύσης
Ἐνάντια στήν Ὀμορφιά…
Τό καλόν

Formosus nec est nec decens
****
τίποτε. Χιλιάδες χάθηκαν σ’ εκείνο το μακελλειό των πλοκαμιών,
σαν τα χέλια στο καλάθι του ψαρά.
Χαῖρη! Ω Διώνη*****, χαῖρη
Καθαρό Φῶς σε ἐξορκίζουμε
Κρύσταλλο, σε ἐξορκίζουμε
Χάρις, σε ἐξορκίζουμε
ἀπό τόν λαβύρινθο.
ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ
* Ὁ δαγκωτής (δήκτης, στ’ ἀρχαῖα Ἑλληνικά). Ἡ λέξη εἶναι ἑβραϊκή καί χαρακτηρίζει τόν Ἑβραῖο πού θέλει νά θησαυρίσει μέ τόν εὒκολο τρόπο τοῦ ἒντοκου δανεισμοῦ, τόν τοκογλύφο.
** Ἐδῶ βρίσκεται ὁ μεσάζων τοῦ κακοῦ.
*** saga (ἐπική ἱστορία) τοῦ Volsungs, τῆς σκανδιναβικῆς μυθολογίας, ἀφηγεῖται ὃτι ὁ Hreithmar ζήτησε ἀπό τόν θεό Odin (τό σκανδιναβικό ἰσοδύναμο τοῦ θεοῦ Ἃρη τῆς ἑλληνικῆς μυθολογίας) ἓνα τεράστιο ποσό χρυσαφιοῦ ὡς ἀποζημίωση γιά τόν θάνατο ἑνός ἀπό τούς γιούς του. Ὁ Odin ἒδωσε τό χρυσάφι, μαζί μέ κάποια κατάρα. Ἓνας ἂλλος γιός τοῦ Hreimath, ὁ Fafnir, σκοτώνει τόν πατέρα του, παίρνει τόν θησαυρό καί, κυριευμένος ἀπό τήν ἀπληστία του, μεταμορφώνεται σέ δράκο γιά να τόν φυλάξει. Ὁ Regin, ἀδερφός τοῦ Fafnir, ζητάει ἀπό τόν Sigurd (τό σκανδιναβικό ἰσοδύναμο τοῦ Γερμανοῦ μυθικοῦ ἢρωα Siegfried) νά σκοτώσει τόν ἀδερφό του. Ὁ Sigurd σκοτώνει τόν Fafnir. Ἒπειτα ὁ Regin ἑτοιμάζεται νά μαγειρέψει τήν καρδιά τοῦ δράκου-ἀδερφοῦ του καί νά τήν προσφέρει στόν Sigurd, διότι, τρώγωντάς την, ο Sigurd θ’ ἀποκτήσει τό χάρισμα τῆς Γνώσης. Ἐνῶ ὁ Regin τή μαγειρεύει, ὁ Sigurd προσπαθεῖ νά δοκιμάσει τό φαγητό, καίει τό δάχτυλό του, ἐνστικτωδῶς φέρει τόν ἀντίχειρα στό στόμα κι ἒτσι ἀποκτᾶ τήν ἱκανότητα κατανόησης τῆς γλώσσας τῶν πουλιῶν. Ἀπό αὐτά μαθαίνει ὃτι ὁ Regin προτίθεται νά τόν σκοτώσει….
**** αυτό που αν δεν είναι τέλειο δεν αξίζει
***** Ἡ Ὡκεανίδα Διώνη, ἡ μητέρα τῆς Ἀφροδίτης.

Συνεχίζεται

ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ

                               

Advertisements

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...