* THE END OF THE EURO IS NIGH – Can Greece help form a New Europe ? / ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΕΙΝΑΙ ΚΟΝΤΑ – Μπορεῖ ἡ Ἐλλάδα νά βοηθήσει στή (δια)μόρφωση μιᾶς Καινούργιας Εὐρώπης ;

ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ

The Εnd of the Euro is Νigh – Can Greece Help Form a New Europe ? by Cillian Doyle*
Μετάφραση: Κωνσταντῖνος Θεμελῆς

Γράπωσε τό βλέμμα σας ὀ δραματικός τίτλος μου; Ἐάν, λοιπόν, τόν διαβάζετε, τότε ὑποθέτω ὃτι τό γράπωσε. Ἀλλά ἀφήνοντας τόν δραματικό τίτλο κατά μέρος, ἡ προοπτική ὃτι τό Εὐρώ, στή σημερινή μορφή του, θά μποροῦσε, σύντομα, νά γίνει παρελθόν στόν σκουπιδοτενεκέ τῆς Ἱστορίας ἒχει γίνει εντυπωσιακά πραγματική. Καί ὃμως κατά κάποιον τρόπο, δέν βλέπω καμμία πραγματική δημόσια συζήτηση γι’ αὐτό στά ἰρλανδικά Μέσα Ἐνημέρωσης καί, πιστέψτε με, ἒχω κοιτάξει. Ἡ μεγάλη ἀνησυχία μου εἶναι ὃτι ἐάν ἀποτύχουμε νά προετοιμαστοῦμε πολιτικά γι’ αὐτό, τότε ἐνδέχεται ἐπίσης νά προετοιμαστοῦμε νά ἀποτύχουμε οἰκονομικά. Ἀλλά ἂς κοιτάξουμε τό ἀρχεῖο μας γιά ἒνα λεπτό.

Μερικά χρόνια πρίν, θυμᾶμαι ὃτι διάβασα ἓνα παράθεμα τοῦ Jörg Haider, τοῦ μακαρίτη ἠγέτη τοῦ κατά κάποιον τρόπο φασιστικοῦ Κόμματος τῆς Ἐλευθερίας τῆς Αὐστρίας, στό ὁποῖο περιέγραφε τό σημερινό ἰσχύον Εὐρώ ὡς τό “νέο χρῆμα Esperanto“. Σκέφτηκα συχνά ὃτι αὐτό ἦταν ἓνα μᾶλλον προφητικό σχόλιο, πού πετύχαινε νά συλλάβει τή ριψοκίνδυνη ἀφέλεια τοῦ Σχεδίου “Εὐρώ”. Ἡ Ἐσπεράντο ἦταν μιά προσπάθεια δημιουργίας μιᾶς εὐρωπαϊκῆς γλώσσας, πού θά μποροῦσε νά φέρει εἰρήνη καί νά ἀπομακρύνει τόν ἀνταγωνισμό τῶν ἐθνικῶν γλωσσῶν τῆς Εὐρώπης. Ἀλλά ἦταν καταδικασμένη ἀπό τήν ἀρχή. Ἐν τῆ ἀπουσία μιᾶς κεντρικῆς ἐξουσίας ποὐ θά τήν ἐπέβαλε, ποιός θά μάθαινε μιά γλῶσσα πού θά χρησιμοποιοῦσε σπάνια; Ἒτσι, ἀντί νά γίνει ἡ κοινή γλῶσσα (lingua franca) τῆς Εὐρώπης, ἠ Esperanto ἒγινε μία μειονοτική γλῶσσα ἀνάμεσα σέ πολλές ἂλλες.

Τί σχέση ἒχει αὐτή ἡ ἱσορία μέ τό Εὐρώ, σήμερα; Λοιπόν, φαίνεται πιθανό ὃτι τό Εὐρώ θά μποροῦσε γίνει ἀπό κοινό νόμισμα τῆς Εὐρώπης, ἁπλῶς ἓνα νόμισμα ἀνάμεσα σέ ἂλλα.Αὐτό ἐνδέχεται νά φανεῖ σάν ἒνας ὑπερβολικός ἰσχυρισμός, γι’ αὐτό, παρακαλῶ, συνεχίστε τό διάβασμα.

Τό Παρελθόν τοῦ φαντάσματος τῶν Νομισματικῶν Ἑνώσεων 

Ἓνα πολυεθνικό νόμισμα ὃπως τό Εὐρώ, μέ νομισματική μόνο πολιτική, ἀλλά χωρίς πολιτική ἓνωση, ἐπρόκειτο νά εἶναι μιά συνταγή καταστροφῆς. Ἡ ἀπόδειξη βρίσκεται στό πουτίγκα τῆς Ἱστορίας. Καμμία νομισματική ἓνωση δέν ἐπιβίωσε ποτέ χωρίς πολιτική ἓνωση. Ἡ Ἱστορία εἶναι γεμάτη μέ τέτοια παραδείγματα, εἲτε ἐπρόκειτο γιά τή νομισματική ἓνωση τῆς Σκανδιανβίας, εἲτε τῆς Αὐστρο-ουγγρικῆς Αὐτοκρατορίας τῶν Ἀψβούργων· εἲτε τῆς Τσεχοσλαβακίας, εἲτε τῆς Γιουγκοσλαβίας ἢ τῆς Σοβιετικῆς Ἓνωσης. Ἡ κουρτίνα μπορεῖ νά ἒχει πέσει πάνω σέ ὃλες αὐτές τίς νομισματικές ἑνώσεις μέσα σέ διαφορετικά πλαίσια, ἀλλά ὁ κοινός παράγων σ’ αὐτές εἶναι ὃτι ὃταν κατέρρευσε ἡ πολιτική ἐξουσία, κατέρρευσε καί ἡ νομισματική ἓνωση.

Λοιπόν, τί μαθήματα μποροῦμε νά μάθουμε γιά τό Εὐρώ, σήμερα; Μποροῦμε νά δοῦμε τόν πίνακα τῶν ἐπιλογῶν πού ἦταν ἀρχικώς ἀνοιχτός σ’ ἐμᾶς, πῶς αὐτές ἒχουν ἐξελιχθεῖ καί, συνεπῶς, πῶς ἒχουν στενέψει:

(1) Ἦταν μιά κίνηση πρός μιά πλήρη πολιτική ἓνωση (μιά ἀνεπιθύμητη ἐπιλογή γιά πολλούς, ἐμοῦ περιλαμβανομένου.)

(2) Ἧταν μιά περισσότερο ἀποσπασματική ἀντιμετώπιση κρίσεων (προσποίηση καί ἐπέκταση ἐναντίον διαγραφῆς χρέους), ἂν καί δέν ἐπρόκειτο ποτέ νά ἀντιμετωπίσει τά δομικά προβλήματα.

(3) Ἦταν ἡ ἀναχώρηση (εἲτε εὒτακτη, εἲτε ἂτακτη) μιᾶς ἢ περισσοτέρων χωρῶν ἀπό τό Εὐρώ καί μιά ριζική ἀναδόμηση τοῦ νομίσματος στήν σημερινή μορφή του.

Τό παράθυρο τῆς εὐκαιρίας γιά τήν ἐπιλογή (1) ἒχει κλείσει. Ἡ ἐπιθυμία γιά περαιτέρω εὐρωπαϊκή ὁλοκλήρωση εἶναι ἀσθενής, ἀρκεῖ νά ρίξουμε μιά ματιά στόν μεγάλο ἀριθμό εὐροσκεπτικῶν κομμάτων τῶν προσφάτων ἐκλογῶν γιά τό εὐρωπαϊκό κοινοβούλιο γιά να βεβαιωθοῦμε γι’ αὐτό. Ἡ ἐπιλογή (2) ἀρχικῶς φαινόταν τό πιό πιθανό σενάριο, ἀλλά ἡ παντελής ἀποτυχία τῆς λιτότητας, συνδυασμένη μέ τήν ἂρνηση νά δεχθεῖ διαγραφή χρέους, σημαίνει ὃτι τό ΔΝΤ καί ἡ Εὐρωομάδα δέν μποροῦν νά συμβιβαστοῦν ἢ νά σπάσουν τό ἠθικό τοῦ Σύριζα. Τότε τό Σύριζα θά μποροῦσε νά τελειώσει σπάζοντας τή νομισματική ἓνωση. Και στό σημεῖο αὐτό ἡ ἐπιλογή (3) μπαίνει στο παιχνίδι.

Κάποιοι ὑποστηρίζουν ὃτι ἡ διάλυση τοῦ Εὐρώ στή σημερινή μορφή του θά μποροῦσε νά εἶναι εὒτακτη, ὃπως στήν περίπτωση τῆς Τσεχοσλοβακίας, ἐνῶ κάποιοι ἂλλοι σκέφτονται ὃτι θά μπορῦσε νά εἶναι χαοτική ὃπως τῆς Αὐτοκρατορίας τῶν Ἀψβούργων, τῆς Γιουγκασλαβίας καί τῆς Σοβιετικῆς Ἓνωσης. Κάποιοι ὑποστηρίζουν (καί οἱ ἂνθρωποι τοῦ Counterpunch) ὃτι ἡ ἐπιστροφή τῆς μακρο-οικονομικῆς πολιτικῆς πίσω στό ἐθνικό ἐπίπεδο θά μποροῦσε νά εἶναι ἓνα σοβαρό πλεονέκτημα γιά τήν Ἀνάπτυξη καί τή Δημοκρατία, ἐνῶ ἂλλοι λένε ὃτι θά ἀποτελοῦσε τήν ἒναρξη τοῦ οἰκονομικοῦ Ἀρμαγεδώνα.

Ἀφήνοντας τήν κινδυνολογία κατά μέρος, ναί, θά ἦταν δύσκολα στήν ἀρχή, ἀλλά ἀντιμέτωποι μέ τή μακροπρόθεσμη στασιμότητα καί παρακμή, ὀ σύντομος πόνος θά ἂξιζε τό μακροπρόθεσμο κέρδος. Ἐπί πλέον, θά φαινόταν ἐντελῶς ἀμφίβολη μιά ἐπιστροφή σέ 19 ἢ περισσότερα χωριστά νομίσματα. Στήν περίπτωση τῆς κατάρρευσης, εἶναι πιθανό νά ἐμφανιστεῖ ἓνα εἶδος Εὐρώ-Μάρκου ΙΙ, μέ ἓναν ἀριθμό χωρῶν νά συνασπίζονται γύρω ἀπό τή Γερμανία, ἐνῶ κάποιες ἀπό τίς περιφερειακές χῶρες θά εἰσάγουν ἓνα παράλληλο νόμισμα γιά νά τρέξει παράλληλα μέ τό Εὐρώ, ἐνῶ θά προσπαθοῦν νά διευθυτήσουν μιά εὒτακτη ἒξοδο.

Τό πρόσωπο τῆς Γραικο-εξόδου (Grexit)

Ἐάν ἡ Ἐλλάδα ἀφήσει τό Εὐρώ, ὑπάρχει ἓνας ἀριθμός πραγμάτων πού περιμένουμε νά δοῦμε. Πρίν ἀπ’ ὃλα, ἐπενδυτές καί πλούσιοι φοβισμένοι ἀπό τόν κίνδυνο νά συμβεῖ τό ἲδιο σέ ἂλλες περιφερειακές χῶρες (Ἰρλανδία, Ἰσπανία, Πορτογαλία, Ἰταλία) θά μεταφέρουν τό χρῆμα τους ἐκεῖ ὃπου ἐκτιμοῦν ὃτι εἶναι τό ἀσφαλές κέντρο, π.χ. στή Γερμανία. Αὐτό θά ἀπαιτήσει τεχνικές διαχείρησης κεφαλαίων πού θά εἰσάγουν οἱ περιφερειακές χῶρες ἐάν θέλουν νά σταματήσουν μαζικές ἀναλήψεις χρημάτων στίς τράπεζές των. Ἒτσι, οἱ τράπεζες θά πρέπει νά κλείσουν προσωρινά, στίς ἱστοσελίδες τραπεζικῶν συναλλαγῶν θά πρέπει νά πέσει μαῦρο καί οἱ Ἀρχές θά μπλοκάρουν, στά ἀεροδρόμια καί στά λιμάνια, τήν προσπάθεια τῶν ἐπιβατῶν νά περάσουν ρευστό χρῆμα ἀπό τά σύνορά τους.

Ἀλλά ὃλο αὐτό θά μποροῦσε νά μήν εἶναι τόσο χαοτικό ὃσο ἀκούγεται. Στἠν περίπτωση πού ἡ Ἐλλάδα ἀφήσει τό Εὐρώ, τό σχέδιο εἶναι εἰσαγάγει ἒνα παράλληλο (ἠλεκτρονικό) νόμισμα, πού θά ἐπέφερε μιά εὐτακτη ὑποχώρηση. Αὐτό θά μποροῦσε νά γίνει καί γιά λόγους κόστους (δέν θά πρέπει νά τυπωθοῦν χάρτινα καί μεταλλικά νομίσματα) καί γιά λόγους σκοπιμότητας (ἓνα ἠλεκτρονικό νόμισμα θά μποροῦσε νά κυκλοφορήσει γρήγορα). Γιά κάθε σπασίκλα ἐκεῖ ἒξω, πού ἐνδιαφέρεται μέ τί θά μοιάζει αὐτό, κλικάρετε αὐτό: Πρόταση προγράμματος γιά τη δημιουργία συμπληρωματικοῦ νομίσματος στήν Ἐλλάδα.  Θά πρέπει νά το λάβουν ὑπόψη καί ὃσοι ἀσκοῦν ἰρλανδική πολιτική!

Τό τελευταῖο Βάλς

Ἡ ἐλαττωματική ἀρχιτεκτονική τοῦ Εὐρώ καί οἱ δρακόντιοι νόμοι, προέκυψαν ἀπό τήν ὀλέθρια νεοφιλελεύθερη ἰδεολογία ὃτι ἠ σύγχρονες κπιταλιστικές οἰκονομίες αποτελοῦν αὐτο-σταθεροποιούμενα συστήματα παρά ἐπιρρεπεῖς σέ κρίσεις ὀντότητες πού ἀπαιτοῦν συνεχή παρέμβαση. Τόν περασμένο Μάρτιο ἒγραψα ὂτι θά πρέπει νά γνωρίζουμε τή μοίρα τοῦ Σύριζα καί τοῦ Εὐρώ πρίν ἀπό τόν Ἰούλιο. Τήν ἲδια μέρα τῆς ἑπομένης ἑβδομάδας τό θανάσιμο παιχνίδι τῆς πολιτικῆς τῶν ἂκρων (brinksmanship) πιθανῶς θά φθάσει στό τέλος του. Αὐτή εἶναι ἡ μέρα πού εἶναι προαγραμματισμένη ἡ Σύνοδος τῆς Εὐρωομάδας

Ἐάν ἡ Ἑλλάδα πρόκειται νά μείνει μέσα στή στάνη καί το Εὐρώ να τρεκλίσει πρός τά μπρός, τότε ἓνα καινούργιο πακέτο ἀνάπηρης λιτότητας (ἢ κάποιο εἶδος μείωσης τοῦ χρέους) θά πρέπει νά συμφωνηθεῖ τήν ἠμερομηνία αὐτή. Αὐτό θά γίνει προκειμένου νά δώσει στά κοινοβούλια Ἑλλάδας καί Γερμανίας τόν ἀπαιτούμενο χρόνο γιά νά ἐπικυρώσουν τή συμφωνία, ὣστε ἡ Ἑλλάδα νά μπορέσει νά ἱκανοποιήσει τίς ἑπόμενες δόσεις πρός τό ΔΝΤ τὀν Ἰούλιο καί τόν Αὒγουστο (συνολικά 6.7 δισεκατομμύρια) καί νά συνεχίσει νά χρηματοδοτεῖ τυχόν ἐλλείματα καί πληρωμές ἐπιτοκίων στό ἂμεσο μέλλον.

Ὃμως, ἐάν δέν ἐπέλθει συμφωνία, τότε θά συμβεῖ ρήξη, ἡ ὁποία θἀ μποροῦσε, βεβαίως, νά σημαδέψει τήν ἒναρξη μιᾶς μεγάλης ἱστορικῆς ἀσυνέχειας. Μιά ἑλληνική ἀναχώρηση ἀπό τό Εὐρώ θά μποροῦσε νά εἶναι καί ὁ προάγγελος μιᾶς νέας ἐποχῆς γιά τήν Εὐρώπη καί τό τέλος μιᾶς ἑλληνικῆς τραγωδίας.

* Ὁ Cillian Doyle εἶναι οἰκονομολόγος καί ἀκτιβιστής τῆς ἰρλανδικῆς συμμαχίας Ὁ ἂνθρωπος πρίν ἀπό τό Κέρδος.

ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ

Advertisements

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...