Πνευματικός Σύνδεσμος Κρητῶν Μοσχάτου-Ταύρου

ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ
ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΣΩΦΡΟΝΙΣΜΟ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ “ΙΣΤΟΡΙΑ”


Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ εἶναι ἡ ἀφήγησή μου γιά τήν 73η ἐπέτειο τῆς Μάχης τῆς Κρήτης, τήν ὁποία ὀργάνωσε τό Πνευματικό Κέντρο Κρητῶν Μοσχάτου-Ταύρου, τήν Παρασκευή, 23 Μαϊου 2014, στό Πολιτιστικό Κέντρο τοῦ Δήμου.

I
Ἐάν ἀρκοῦσε ἡ λύπη γιά νά τιμήσουμε τή μνήμη τῶν νεκρῶν, θά ἒπρεπε νά κλάψουμε μέχρι νά στερέψουν τά δάκρυά μας κι ὓστερα νά φύγουμε∙ ἀλλά δέν ἀρκεῖ∙ πρέπει καί νά σκεφτοῦμε. Νά σκεφτοῦμε σοβαρά καί βαθιά. Κι ὓστερα νά δράσουμε.

Εἶναι εὒκολο νά ἀποστρέφει κάποιος τό βλέμμα του ἀπό κάθε τι πού τόν ἀναστατώνει συναισθηματικά –ἰδιαίτερα στήν ἐποχή μας: ἐποχή ὀργιστικοῦ κομφορμισμοῦβολέματος–, καί νά πεῖ «Πέρα βρέχει !». Ὂχι, δέν βρέχει «πέρα»∙ ἐδῶ βρέχει, ἐδῶ χιονίζει κι ἐδῶ ἀδρανοῦμε.

Κυρίες καί κύριοι καλησπέρα σας.

Ὀνομάζομαι Κωνσταντῖνος Θεμελῆς καί εἶμαι ἐπαγγελματίας τῶν Παραστατικῶν Τεχνῶν καί τῆς Γραφῆς. Ὂταν μοῦ ἐμπιστεύτηκαν τόν ρόλο-κλειδί τῆς ἀποψινῆς ἐκδήλωσης –ὂχι τήν τροχονομία της: «Παρακαλῶ καθίστε, παρακαλῶ περάστε.»–, ἀλλά τή γραφή τῆς ἀφήγησης καί τόν ρόλο τοῦ ἀφηγητῆ, ἒθεσα στόν ἑαυτό μου δύο ἐρωτήσεις: Πῶς νά ὀργανώσω κάτι πού νά πετύχει τόν σκοπό τῆς ἐκδήλωσης, ἀλλά νά ξεπερνάει τήν πλήξη τῆς ἐπανάληψης κοινοτοπιῶν καί τετριμμένων πραγμάτων – πρῶτον καί δεύτερον: Πῶς νά συγκινήσω καί ταυτόχρονα νά προκαλέσω τόν στοχασμό, μέ ἀφορμή τό συγκεκριμένο γεγονός;

Ἐάν αὐτό πού, ὃλο κι ὃλο, σκοπεύει ἓνας καλλιτέχνης εἶναι νἀ διεγείρει τή συγκινησιακή/συναισθηματική ἰδιοσυγκρασία τοῦ θεατῆ/ἀκροατῆ, μπορεῖ νά τό κάνει ἐκτελώντας, μπροστά στά μάτια του, μιά ἀποτρόπαιη πράξη. Ἂν καί εἶναι εὐνόητο κάτι τέτοιο, πρέπει νά τό ἐξηγοῦμε ξανά καί ξανά. Ἡ συγκινησιακή/συναισθηματική ἒξαρση δέν εἶναι τό μοναδικό πράγμα πού πρέπει νά ἐπιδιώκει ἡ Τέχνη.

Ἀπό τήν ἂλλη πλευρά, ἐκεῖνοι πού προσφέρονται μέ τυφλά μάτια στίς ἰδέες, στήν «Ψυχρή Ἰδεολογία», ὃπως τιτλοφορεῖται τό δοκίμιο τοῦ Κώστα Παπαϊωάννου γιά τόν μαρασμό τοῦ Μαρξισμοῦ, εἶναι οἱ χειρότεροι ἂνθρωποι. «Μόνο ἀπό ἀπερισκεψία μιλᾶμε γιά τίς ἰδέες θεωρῶντας τες ὑψηλές καίἀντισυναισθηματικές. Οἱ περισσότερες ἀπό αὐτές δέν εἶναι οὒτε τό ἓνα οὒτε τό ἂλλο. Στήν πραγματικότητα, οἱ ἰδέες προσέφεραν τό πιό εὒφλεκτο καύσιμοστά πιό ἂφλεκτα πλήθη τῆς Ἱστορίας. Ἡ βία ποτέ δέν ἀσκήθηκε σέ τόσο μεγάλη κλίμακα, ὃσο ἀσκήθηκε στήν κλίμακα τῶν ἰδεῶν καί, ἀκόμη καί σήμερα, δέν ὑπάρχει τίποτα πού νά μπορεῖ νά κλονίσει μέ τόση ταχύτητα τή διανοητική ἱσορροπία ἑνός ἀνθρώπου ὃσο μιά θεωρία», γράφει ὁ κορυφαῖος Ἀμερικανός κριτικός θεάτρου καί μεταφραστής Ἒρικ Μπέντλεϋ. «Τό βιβλίο τοῦ Ἀδόλφου Χίτλερ Mein Kampf, (Ὁ Ἀγώνας μου), δέν περιέχει ἀγαθές ἰδέες∙ δέν περιέχει οὒτε κάν εὐκρινεῖς ἰδέες∙ ὡστόσο, δέν περιέχει τίποτ’ ἂλλο ἐκτός ἀπό ἰδέες. Καί ἐκφράζει τή νοοτροπία κάποιου, γιά τόν ὁποῖο οἱ ἰδέες ἦταν τό πᾶν! Ἀλλά ποιό ἀλλο βιβλίο ξεσήκωσε τίς συναισθηματικές ἀντιδράσεις πού ξεσήκωσε τό βιβλίο του;

Ὃπως εἶναι λανθασμένο τό νά ἀναζητᾶ κάποιος μιά τέχνη στήν ὁποία νά μήν ὑπάρχει τίποτε ἂλλο ἐκτός ἀπό συγκινήσεις, ἐξ ἲσου λανθασμένο εἶναι νά δέχεται τόν συγκινησιακό ἐρεθισμό ἀνεξάρτητα άπό τήν πηγή του.»

Λοιπόν: Πῶς νά ὀργανώσεις τήν ἀφήγηση γιά μιά συνάντηση μνημοσύνης, ἡ ὁποία νά συγκινήσει καί ταυτόχρονα νά προκαλέσει τόν στοχασμό, μέ τρόπο πού νά ξεπερνάει τήν πλήξη;
Ὃσα θ’ άκολουθήσουν ἀπό τήν πλευρά τοῦ ἀφηγητῆ, ἀποπειρῶνται ν’ ἀπαντήσουν σ’ αὐτές τίς δύο ἐρωτήσεις.

 II
Δύο ἀποσπάσματα ἀπο τήν πνευματική διαθήκη L’ Histoire est mon combat / Ἡ Ἱστορία εἶναι ὁ ἀγώνας μου τοῦ κορυφαίου Γαλλο-Ἑβραίου Ἑλληνιστῆ Πιέρ Βιντάλ-Νακέ, ἀναφέρονται στήν Ἱστορία καί τή σχέση της μέ τή Μνήμη καί τήν Ἐλευθερία.

«Δέν νομίζω ὃτι ἡ Ἱστορία μόνη της ἑνώνει∙ νομίζω ὃτι διχάζει ὃσο καί ἡ Μνήμη. Διότι ἡ Ἱστορία εἶναι, ἐξ ὁρισμοῦ, ἀνταγωνιστική. Ὃποια κι ἂν εἶναι ἡ προσπάθεια πού κάνουμε γιά νά φτάσουμε τήν ἀντικειμενικότητα, ἢ κάτι ἀντίστοιχο, αὐτό δέν θά συμβεῖ ἀπόλυτα. Κοιτάξτε τί ἒγινε στά κράτη τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης: Μέ ἐξαίρεση τήν Πολωνία, ὃπου ὑπῆρχε μιά δομή πού ἐπέτρεπε στήν Ἐκκλησία νά συμπορευτεῖ κατά κάποιον τρόπο μέ τό Κομμουνιστικό Κόμμα, παντοῦ προσπάθησαν νά ἐκμηδενίσουν τή Μνήμη καί νά κατασκευάσουν μιά ἱστορία ἐντελῶς φανταστική.»

«Ἡ Ἱστορία δέν εἶναι Θρησκεία. Ὀ Ἱστορικός δέν δέχεται κανένα δόγμα∙ δέν σέβεται καμμία ἀπαγόρευση∙ δέν ἀναγνωρίζει taboo. Ἐνδέχεται καί νά ἐνοχλεῖ. Ἡ Ἱστορία δέν εἶναι Ἡθική. Ἡ Ἱστορία δέν εἶναι σκλάβος τῆς ἐπικαιρότητας.  Ἡ Ἱστορία ὑπολογίζει τή Μνήμη ἀλλά δέν ὑποτάσσεται σ’ αύτήν. Σέ ἓνα ἐλεύθερο κράτος οὒτε ἡ Βουλή οὒτε ἡ δικαστική ἀρχή εἶναι ἀρμόδιες γιά νά ὁρίσουν τήν ἱστορική ἀλήθεια. Ἡ πολιτική ἑνός κράτους δέν εἶναι ἡ πολιτική τῆς Ἱστορίας. (…) Ἐκεῖνο πού εἶναι βέβαιο εἶναι ὃτι ἡ Ἱστορία εἶναι ἀφήγηση∙ καί ὡς τέτοια πρέπει νά εἶναι, κατά τό δυνατόν, ἀληθινή. Δῶστε, ὃμως, τήν ἲδια σειρά στοιχείων σέ δύο ἱστορικούς: ποτέ δέν θά ἒχετε τήν ἲδια ἀφήγηση.»

Ἡ πολικότητα στήν ὁποία ἀναφέρονται αὐτά τά δύο ἀποσπάσματα εἶναι ἐκείνη τῆς δημόσιας («ἐθνικῆς») ἱστορίας καί τῆς πραγματικῆς ἱστορίας, δηλαδή τῆς Ἱστορίας (μέ κεφαλαῖο γιῶτα ) ἁπλῶς. Τὀν ἓναν πόλο αὐτῆς τῆς πολικότητας πραγματεύεται τό βιβλίο μέ τίτλο Οἱ πόλεμοι τῆς Μνήμης καί ὑπότιτλο Ὁ Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος στή Δημόσια Ἱστορία, τοῦ καθηγητῆ Ἱστορίας στό Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν Hagen Fleischer. Ὁπραγματικός Ἱστορικός (ὂχι ὁ «ἐθνικός» ἱστορικός!)  μελετᾶ σ’ αὐτό τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο κάθε κοινωνία διαμορφώνει τίς παραστάσεις της γιά τόν πόλεμο, τόν τρόπο πού θυμᾶται καί ἀξιολογεῖ τόν πόλεμο, τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο τόνκατατάσσει στή συλλογική μνήμη του.

Σέ ἀντίθεση μέ τήν πραγματική Ἱστορία, στήν ὁποία ἀναφέρθηκε ὁ Βιντάλ-Νακέ, τήν ὁποία γράφουν οἱ πραγματικοί Ἱστορικοί και ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ ἒρευνα καί τεκμηρίωση σχεδόν σέ κάθε λέξη της, στή συγγραφή τῆς δημόσιας(«ἐθνικῆς») ἱστορίας συμμετέχει «κόσμος πολύς»! Συμμετέχουν πολιτικοί, «ἐθνικοί» ἱστορικοί, δημοσιογράφοι, σκηνοθέτες τοῦ Κινηματογράφου καί τοῦ Θεάτρου, φωτογράφοι… καί βασικό κριτήριο αὐτῆς τῆς ἱστορίας δέν εἶναι ἡ ἀληθεια καί ἡ ἀκρίβεια τῶν γεγονότων, ἀλλά ἡ ἀκρίβεια τῶν συναισθημάτων πού ἐπενδύει ὁ πληθυσμός σέ ἓνα ἱστορικό γεγονός, ἀνάλογα μέ πολιτικές ἐπιδιώξεις καί σκοπιμότητες.

Τόν τρόπο συγγραφῆς τῆς δημόσιας («ἐθνικῆς») ἱστορίας πραγματεύεται ἡ ταινία Οἱ σημαῖες τῶν προγόνων τοῦ Ἀμερικανοῦ σκηνοθέτη Clint Eastwood. Ἐκεῖ, μία καί μοναδική φωτογραφία, τραβηγμένη ἀπό κάποιον ἀμερικανό φωτογράφο-ἀνταποκριτή, τήν πρώτη μέρα τῶν μαχῶν στό Ἲβο Τζίμα, τό προπύργιο τῶν Ἰαπώνων στόν Εἰρηνικό, γίνεται ἡ αἰτία γιά μιά τεράστια ἐμπορική ἐκστρατεία σέ ὃλες τίς Ἠνωμένες Πολιτεῖες καί ἒχει ὡς ἀποτέλεσμα τή νίκη τῶν Ἀμερικανῶν στόν πόλεμο.

Αὐτή ἡ δημόσια ἱστορία, γράφει ὁ Hagen Fleischer, γράφεται μέ τρόπο Α ἀπό τούς νικητές καί μέ τρόπο Β ἀπό τούς νικημένους. Π.χ. ἒχουμε πολλές ἀναφορές τῆς δημόσιας ἱστορίας τῶν νικητῶν τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στίς χιτλερικές ὡμότητες, ἀλλά οὒτε μία στούς φοβερούς βομβαρδισμούς τῶν γερμανικῶν, σχεδόν ἀνοχύρωτων, πόλεων ἀπό συμμαχικά ἀεροπλάνα, εἰδικά μελετημένους γιά νά εξοντώσουν ἂμαχο πληθυσμό.

Σ’ αὐτήν τή δημόσια ἱστορία ἐντάσσονται, ἐπίσης, οἱ ἐπίμονες προσπάθειες, ἀπό τό 1945 μέχρι σήμερα, Γερμανῶν καί Ἑλλήνων πολιτικῶν νά «σωφρονίσουν» τή μνήμη τῶν Ἐλήνων πολιτῶν σχετικά μέ τή συμπεριφορά τῶν Γερμανῶν στόν πόλεμο. Ὁ Σωφρονισμός τῆς Μνήμης εἶναι ὁ τίτλος μιᾶς διάλεξης πού εἶχε δώσει ὁ Hagen Fleischer Ἰνστιτοῦτο τῆς Δανίας στήν Ἀθήνα, τό 2006 καί τήν ὁποία παρακολούθησα. Περιλαμβάνεται στό ἀναφερόμενο βιβλίο. Ἐάν τή διαβάσετε, θά κλονιστεῖτε καί θά ὀργανώσετε τελείως διαφορετικά τήν ἑπομένη ἐπέτειο γιά τή μάχη τῆς Κρήτης.
Άνευ δημοσιότητος, 1
Άνευ δημοσιότητος, 2

Ἂλλο σχετικά πρόσφατο παράδειγμα δημόσιας ἑλληνικῆς ἱστορίας εἶναι ἡ ἀφήγηση γιά τό βιβλίο τῆς ἱστορίας τῆς ΣΤ΄ Δημοτκοῦ. Ἡ ἀφήγηση αὐτή γράφηκε σέ γραφεῖα πολιτικῶν, σέ τηλεοπτικά παράθυρα καί σέ ἐφημερίδες. Ὁ καθηγητής Fleischer τήν ἀναφέρει στό βιβλίο του, ἐνῶ σέ μιά συνέντευξή του εἶπε σχετικά μ’ αὐτήν:

«Ὃπως ἒγραψα κάποτε, οἱ ξένοι διπλωμάτες ἐνυπωσιάζονταν ἀπό τίς ‘ἀπίστευτες γνώσεις τῶν Ἑλλήνων γιά τήν ἰστορία τους’. Τά τελευταῖα χρόνια μοιράζω ἀνώνυμα ἐρωτηματολόγια σέ ἑκατοντάδες πρωτοετεῖς φοιτητές καί τ’ ἀποτελέσματα εἶναι ἀπογοητευτικά. Πολλοί ἐρωτηθέντες ἐξέφρασαν μάλιστα τή λύπη τους γιά τά κενά στή γνώση τους, ἐπιρρίπτοντας εὐθύνες στό στεῖρο σχολικό μάθημα τῆς Ἱστορίας. Δέν ὑπάρχουν πολλά περιθώρια γιά βελτίωση, ὃταν μάλιστα τώρα, πάλι, ἡ συγγραφή τῶν σχολικῶν συγγραμμάτων ἀνατίθεται –κατ’ εὐθείαν, χωρίς διαγωνισμό-,  σέ ἱστορικούς ἀπό τόν χῶρο τῆς κυβερνῶσας παράταξης. Ἒτσι, καί στό νέο βιβλίο τῆς Γ΄ Λυκείου προβληματίζουν κυρίως οἱ σελίδες γιά τή δεκαετία τοῦ 1940, οἱ ὁποῖες ἀναπαράγουν λάθη, ἀνακρίβειες, κενά.»

Γενικά μιλῶντας, ἡ δημόσια ἱστορία εἶναι μιά γιγάντια παράσταση, ἡ ὁποία –μακρυά ἀπό τήν ἀκρίβεια, τήν ἀλήθεια καί τήν άντικειμενικότητα–, λέει στόν πληθυσμό τί πρέπει νά θεωρεῖ «καλό» καί τί «κακό».

ΙΙΙ
Κυρίες καί κύριοι, τίποτα δέν πέφτει ἀπό τόν οὐρανό.

Οἱ ἂνθρωποι τοῦ Χρήματος καί οἱ πολιτικοί –πού στή φάση τοῦ Φιλελευθέρου Ὁλοκληρωτισμοῦ πού διανύουμε κατάντησαν ἐξαρτημένοι ὑπάλληλοί τους–, χρησιμοποιοῦν κάθε κίνδυνο πού στρέφεται ἐνάντια στήν κοινωνία γιά τό ἐξουσιαστικό  συμφέρον τους∙ τά πολιτικά κόμματα παίζουν τό δικό τους ὡφελιμιστικό παιχνίδι καί οἱ πληθυσμοί βολεύονται ἒως αὐτοκαταστροφῆς. Ἡ μάχη τῆς Κρήτης ἦταν μία ἀπό τίς ἀναρίθμητες μάχες τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ὃπως εἶπα στήν ἀρχή, ἀντί νά ἐπαναλάβω χιλιοειπωμένα γεγονότα –ἀληθῆ ἢ ψευδῆ–, γι’ αὐτήν καί δεδομένου ὃτι ἐξ αἰτίας τῆς συμπεριφορᾶς τῶν ἐμπλεκομένων, πού μόλις ἀνέφερα, ἡ Εὐρώπη βρίσκεται ἀντιμέτωπη ξανά μέ τόν ἐφιάλτη τοῦ Ναζισμοῦ (Ἐθνικισμοῦ) καί τοῦ πολέμου, ἐπέλεξα να σᾶς θυμίσω τήν ἀλυσιδωτή ἀντίδραση τῶν γεγονότων πού προηγήθηκαν τοῦ Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ἀπό τό περίφημο βιβλίο τοῦ Ντανιέλ Γκερέν, Ἡ Φαιά Πανούκλα.

Στήν ἀρχή τῆς δεκαετίας 1930-1940, ὃταν οἱ κοινωνίες τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης ἒπρεπε ἢ νά ἐλέγξουν τήν άλυσιδωτή ἀντίδραση τοῦ Φασισμοῦ, πού κινοῦσε ἀπό τήν Ἰταλία τοῦ 1922 ἢ νά καταστραφοῦν ἀπό αὐτήν, παρουσίαζαν ἒνα θλιβερό θέαμα: Διχόνια, ἀπολίθωση, άδυναμία.

Πρῶτα-πρῶτα τό ἀναπάντεχο γεγονός τοῦ κράχ στό ἀμερικανικό χρηματηστήριο στίς 24 Ὀκτωβρίου 1929, τό ὁποῖο ἀργότερα προκάλεσε τήν παγκόσμια οἰκονομική κρίση, τίς βρῆκε ἀπολύτως ἀνέτοιμες.

Ἓναν χρόνο ἀργότερα, καί ἐνῶ ἡ κρίση ἐπιδεινώθηκε, συνέβη τό ἀλλο μεγάλο «ἀναπάντεχο» γεγονός: Στίς γερμανικές ἐκλογές τῆς 14ης Σεπτεμβρίου 1930 οἱ ἐθνικοσοσιαλιστές, οἱ Ναζί, κέρδισαν 107 ἒδρες στό Ράϊχσταγκ (τό γερμανικό κοινοβούλιο), ἀντί γιά 12 πού εἶχαν πρίν, μέσα σέ ἓνα πανδαιμόνιο ἀπό ποδοκροτήματα καί Sieg Heil !

Ξαφνικά καί χωρίς νά τό καταλάβουν οἱ δυτικές κοινωνίες βρέθηκαν μπροστά στό σχεδόν ἂγνωστο πρόσωπο τοῦ Ναζισμοῦ.

Καί ὃμως!

Ἡ ἀπειλητική αὐτή ἐμφάνιση δέν εἶχε πέσει ἀπό τόν οὐρανό. Χρόνια πρίν εἶχε κατακλύσει τήν Ἱταλία καί τήν εἶχε ἰσοπεδώσει. Οἱ Ἀριστεροί δέν εἶχαν πάρει στά σοβαρά τό φαινόμενο τοῦ Φασισμοῦ. Δέν εἶχαν ἀντιληφθεῖ ὃτι ἐπρόκειτο γιά μιά έπιδημική ἀσθένεια, μιά πανούκλα, ἡ ὁποία θά μποροῦσε νά ἀναπαραγάγει καί ἀλλοῦ τά ἲδια ἀποτελέσματα. Οἱ ἲδιοι οἱ κομμουνιστές τῆς Ἰταλίας, μετά τήν ἦττα ἀπό τόν Μουσσολίνι, προσπάθησαν νά πείσουν τούς συντρόφους τῶν ἀλλων χωρῶν ὃτι δέν ἒπρεπε νά φοβοῦνται παρόμοια ἀπειλή: Πορεία πρός τό Βερολίνο δέν γινόταν ποτέ! Ἡ Δημοκρατία τῆς Βαϊμάρης ἦταν ἂτρωτη ἀπό κάθε κίνδυνο! Καί οἱ ἀγαθοί Γερμανοί, μέσα στή μακάρια ὑπεροψία τους, πείθονταν εὒκολα: σοσιαλδημοκράτες καί κομμουνιστές μαζί διεκήρυξαν ὃτι ἡ γερμανική ἐργατική τάξη εἶχε ὑψηλή πολιτική διαπαιδαγώγηση: «Ἓνας τόσο κτηνώδης σφαγιασμός τῆς Δημοκρατίας τῆς Βαϊμάρης» ἦταν ἀδιανόητος στή χώρα τοῦ Goethe!

Ἀλλά ἡ ἒκπληξη τῆς 14ης Σεπτεμβρίου δέν ἢρκεσε γιά ν’ ἀνοίξει τά μάτια τῶν τυφλῶν. Ἒτσι, οἱ φάσεις τῆς ἀλυσιδωτῆς ἀντίδρασης συνεχίστηκαν μέ τήν κατάληψη τῆς ἐξουσίας ἀπό τούς Ναζί στίς 30 Ἰανουαρίου 1933, τήν πυρπόληση τοῦ Ράϊχσταγκ στίς 27 Φεβρουαρίου καί τή θέση ἐκτός νόμου τοῦ γερμανικοῦ ἐργατικοῦ κόμματος.

Τότε και μόνον τότε αἰσθάνθηκαν ὃτι οἱ Ναζί τούς εἶχαν πιάσει ἀπό τον λαιμό.

Ἀλλά ἀκόμη και τοτε, ἡ ἀλυσιδωτή ἀντίδραση τοῦ Ναζισμοῦ συνέχισε νά τίς αἰφνιδιάζει:

Στίς 6 Φεβρουαρίου 1934 ὁ Φασισμός κυριαρχεῖ στά πεζοδρόμια τοῦ Παρισιοῦ καί προσπαθεῖ νά καταλάβει τό Παρίσι. Ἡ πλατεία ντε λα Κονκόρτ καί τά Ἠλύσια Πεδία ἒγιναν πεδίο μάχης.

Στήν Πορτογαλλία, ἢδη ἀπό τό 1932, ἡ διακυβέρνηση βρίσκεται στά χέρια τοῦ φασίστα δικτάτορα Ἀντόνιο Σαλαζάρ.

Στίς 16 Μαρτίου 1935 ὁ Χίτλερ κατάγγέλει τή Συνθήκη τῶν Βερσαλιῶν καί ἀρχίζει νά ἐξοπλίζει τή Γερμανία, κατασκευάζοντας πολεμική ἀεροπορία – πράγμα πού ἀπαγορεύεται ἀπό τή συνθήκη. Παράλληλα προωθεῖ τούς διαβόητους Νόμους τῆς Νυρεμβέργης, μέ τούς ὁποίους στερεῖ ἀπό τούς Ἑβραίους τῆς Γερμανίας ὃλα τά δικαιώματα.

Στίς 19 Ἰουλίου 1936, τέσσερεις ἀκροδεξιοί Ἱσπανοί στρατιωτικοί, ἒχοντας ἐπί κεφαλῆς ἓναν πέμπτο, πού εἶναι νεώτερος ἀπ’ ὃλους, μόλις 44 ἐτῶν, μικρόσωμος, κοιλαράς, συμπλεγματικός καί εὐερέθιστος –κατά συνέπεια ὁ πιό ἐπικίνδυνος–, ὁ Φρανσίσκο Φράνκο, ἐκδηλώνουν πραξικόπημα. Ἀρχίζει ὁ Ἰσπανικός Ἐμφύλιος Πόλεμος.

Στίς 4 Αὐγούστου 1936 ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς ἐγκαθιδρύει δικτατορία στήν Ἑλλάδα.

Ἀκόμα καί σέ χῶρες πού παραμένουν δημοκρατικές ἱδρύονται φασιστικά κόμματα καί ἀποκτοῦν ὃλο καί μεγαλύτερη ἰσχύ.

Οἱ πολλαπλές φάσεις τῆς ἀλυσιδωτῆς ἀντίδρασης τοῦ Φασισμοῦ καί τοῦ Ναζισμοῦ, τήν ὁποία οἱ δυτικο-εὐρωπαϊκές κοινωνίες δέν ἢλεγξαν, τίς ἒφεραν σιγά-σιγά στό σημεῖο νά μήν ἒχουν παρά νά ἐπιλέξουν ἀνάμεσα στόν Ναζισμό καί στόν πόλεμο. Τελικά, ἀναγκάστηκαν νά ὑποστοῦν καί τά δύο – καί τόν πόλεμο καί τόν Ναζισμό.

Ὀ Ἐμφύλιος Πόλεμος τῆς Ἱσπανίας (1936-1939) καθάρισε τά δύο μέτωπα, ἀλλά ἦταν ἢδη ἀργά.

IV
Τό σῆμα κινδύνου τοῦ Ράϊνερ Ἐς, ἐγγονοῦ τοῦ Ροῦντολφ Ἐς, τοῦ Ναζί διοικητῆ τοῦ στρατοπέδου ἐξολόθρευσης τοῦ Αuschwitz.

Δέν θά μποροῦσε νά ὑπάρξει μεγαλύτερη ἐπιτυχία γιά μιά ἀντι-ναζιστική ἐκστρατεία ἀπό τή συμμετοχή σ’ αὐτήν τοῦ Ράινερ Ἒς, ἐγγονοῦ τοῦ μακελάρη διοικητῆ τοῦ Auschwitz Ροῦντολφ Ἒς. Ἡ νεολαία τοῦ Σουηδικοῦ Σοσιαλδημοκρατικοῦ Κόμματος έπέτυχε τή συμμετοχή του στό πάνω video, στό ὁποῖο ὁ Ράινερ Ἒς μιλάει γιά τήν ἱστορική ἀμνησία τῆς Εὐρώπης, πού τή φέρνει πάλι ἀντιμέτωπη μέ τόν ἐφιάλτη τοῦ Ναζισμοῦ.

(Ἠ μετάφραση τοῦ λόγου)
«Γνωρίζω καλύτερα ἀπό καθέναν τήν ἐπιθυμία νά ξεχάσει. Ὑπῆρξαν στιγμές πού ἢθελα νά ἀρνηθῶ τό παρελθόν μου, προσποιούμενος ὃτι ἢμουν κάποιος ἂλλος. Ὃμως δέν πρέπει ποτέ νά ξεχνᾶμε τό παρελθόν μας, ὃσο κι ἂν πονάει. Γιατί ὃταν ξεχάσουμε, ἡ Ἱστορία θά επαναληφθεί. Φοβᾶμαι ὃτι αὐτό συμβαίνει τώρα. Σέ ὃλη τήν Εὐρώπη ἀκροδεξιά πολιτικά κόμματα κερδίζουν ἒδαφος. Καί ἂν δέν κάνουμε κάτι, σημαίνει ὃτι δέν ἒχουμε μάθει κάτι. Τό ὂνομά μου εἶναι Ράινερ Ἒς. Παπποῦς μου ἦταν ὁ Ροῦντολφ Ἒς, ὁ ναζί διοικητής τοῦ στρατοπέδου ἐξόντωσης τοῦ Auschwitz. Ἡ Ἱστορία μέ ἒμαθε ὃτι ἡ Δημοκρατία, ἡ Ἰσότητα καί τά ἀνθρώπινα δικαιώματα δέν πρέπει ποτέ νά θεωροῦνται δεδομένα. Ποτέ μήν ξεχνᾶτε: Νά ψηφίζετε.»

ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ
Video τῆς παράστασης ἐδῶ.
ΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑΤό εὐχαριστήριο γράμμα τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Πνευματικού Συνδέσμου  Κρητῶν Μοσχάτου-Ταύρου.
Ευχαριστήριο γράμμα των Κρητών Μοσχάτου-ΤαύρουΚΡΕΜ ΜΠΟΡΝΤΟΥΡΑ

Advertisements

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google+. Ἀποσυνδεθῆτε / Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...